Coneishes es tòns drets quan te restaques damb era administracion publica? Soent era ciutadania desconeish es obligacions dera administracion ena relacion vèrs aguesta, mès que mès en encastre digitau.
Se pòden resumir enes següents principis:
- Consulta o sollicite quina informacion publica que sigue considerabla (d’acòrd ara lei de transparéncia).
- A on e quan voleràs!
- Dèishe constància
- Cara a cara o a distància
- Era informacion, a man
- Informacion, era justa
- Tostemp ath dia
- Es tues donades, segures
1. Tota era informacion ara tua posita
Consulta o sollicite quina informacion publica que sigue considerabla (d’acòrd ara lei de transparéncia).
- Accedir ara informacion publica, archius e registres, cossent damb eth que prevedec era Lei 19/2014, de transparéncia, accès ara informacion publica e bona govèrn e era rèsta der ordenament juridic.
- Eth dret d'informacion, eth dret d'accès as donades tractades, eth dret de rectificacion de donades, eth dret de supression, eth dret de limitacion deth tractament, eth dret ara portabilitat, eth dret d'oposicion e eth dret dera non includiment en tractaments automatitzats.
- Sollicitar, en quin moment que sigue, l’expedicion de còpies autentiques des documents publics administratius qu'es administracions publiques agen emetut vàlidament.
- Obtier informacion e orientacion sobri es requisits juridics o tecnicians qu'es disposicions en vigor imposen as projèctes, accions o sollicituds que se prepausen amiar a tèrme.
- Conéisher a trauès des portaus de transparéncia, es plans normatius annaus aprovat per cada administracion publica, que contengue es iniciatiues legaus o reglamentàries que s’agen d’elevar entara sua aprobacion l’an següent.
- Conéisher a trauès deth directòri geografic publicat ara sedença electronica de l’administracion publica, l’burèu d’assisténcia en matèria de registres mès pròplèus ena sua abitança.
2. A on, quan e damb qui volgues!
Pòdes hèr toti es tramits electrònicament en quin lòc que sigue e moment.
- Utilizar es lengües oficiaus en territòri dera sua comunitat autonòma.
- Èster tractadi damb respècte e deferència pes autoritats e trabalhadors publics, que auràn de facilitar-les er exercici des sòns drets e eth compliment des sues obligacions.
- Obtier e utilizar es mejans d'identificacion e signatura electronica admetuda.
- Actuar per miei de representant e considerar acreditada era representacion efectuada mejançant apoderament «apud acta» efectuada per comparucion personau o comparucion electronica ara sedença electronica corresponenta, o a trauès dera sua inscripcion ath registre electronic d’apoderaments de l’Administracion publica competenta.
- Formular allegacions, utilizar es mejans de defensa admetuda per l’ordenament juridic, e a aportar documents en quina fasa que sigue deth procediment anterior ath tramit d’audiéncia, que lescau èster tengudi en compde per l’organ competent en redigir era prepausa de resolucion.
- Actuar assistida d’un assessor quan ac consideraràn convenent en defensa des sòns interèssi.
3. Dèishe constància
Obtén un arrecebut electronic des tues sollicituds coma en tot verificar e verifique’n es responsables.
- Accedir e obtier ua còpia des documents contengudi enes procediments qu'ajatz era condicion d’interessada e a accedir e obtier còpies en punt d’accès generau electronic de l’Administracion competenta o enes sedences electroniques que corresponen.
- Identificar es autoritats e eth personau ath servici des administracions publiques jos era responsabilitat que se netramiten es procediments.
- Conéisher es còdis d'identificacion des organs, centres o unitats administratives.
- Verificar a trauès dera sedença electronica de l’Administracion publica es documents emetudi damb un còdi segur de verificacion.
4. Cara a cara o a distància
Escuelh eth canau de relacion entà cada tramit: presenciau o telematic.
- Comunicar-se damb es administracions publiques a trauès d'un punt d'accès generau electronic dera Administracion.
- Èster assistidi en usatge de mejans electronics enes sues relacions damb es administracions publiques.
- Escuélher e modificar en tot moment per part des persones fisiques non obligades ara relacion electronica damb l’administracion, se se comuniquen damb es administracions publiques entà exercir es sòns drets e obligacions a trauès de mejans electronics o non.
- Complir es obligacions de pagament a trauès des mejans electronics previsti pera Lei 39/2015, d’1 d’en octobre, de procediment administratiu comun des Administracions publiques.
- Presentar documents dirigidi as Administracions publiques.
5. Era informacion, a man
Arrecep es notificacions per mejans electronics, s'atau ac preferisses.
- Accedir as notificacions en format electronic a trauès dera sedença electronica o a l’adrece electronica abilitada unica.
- Èster notificadi des hèts que se’ls imputen, des infraccions qu'aguesti hèts poguen constituïr e des sancions que, se s’escau, se’ls poguen imposar, atau coma dera identitat de l’instructor, de l’autoritat competenta entà imposar era sancion e dera nòrma que atribuïsque aguesta competéncia.
6. Informacion, era justa
Non tecau aportar donades e documents que ja a l’Administracion.
- Que se li retornen, damb caractèr generau, es documents originaus presentadi de manèra presenciau deuant es administracions publiques, un còp digitalizat per l’burèu d’assisténcia en matèria de registres que s’agen presentat entara sua incorporacion a l’expedient administratiu electronic.
- Non presentar documents originaus levat qu'era nòrma reguladora aplicabla establisque eth contrari. En aguest darrèr cas, auetz dret a obtier còpia autenticada deth document originau presentat.
- Non presentar donades e documents non exigidi pes nòrmes aplicables ath procediment, que ja siguen eth poder des administracions publiques o que agen estat elaboradi per aguestes.
7. Tostemp ath dia
Coneish l’estada de tramitacion des tòns expedients per mejans electronics.
- Conéisher en quin moment que sigue: l’estada dera tramitacion des procediments qu'ajatz era condicion d’interessada; eth sens deth silenci administratiu, eth cas que l’Administracion non dicte ne notifique ua resolucion exprimís laguens eth termini; l’organ competent entara sua instruccion, se s’escau, e era resolucion; e es actes de tramit dictat.
8. Es tues donades, segures
Sàpies de quin donades tòn dispòse l’Administracion e l’usatge que ne hè, damb l’opcion de demanar rectificar-les, limitar-ne eth tractament o, quitament, suprimir-les (dret a l’oblit).
- Er emparament de donades de caractèr personau, e eth particular ara seguretat e confidencialitat des donades que figuren enes fichèrs, sistèmes e aplicacions des Administracions Publiques.
- Eth dret d'informacion, eth dret d'accès as donades tractades, eth dret de rectificacion de donades, eth dret de supression, eth dret de limitacion deth tractament, eth dret ara portabilitat, eth dret d'oposicion e eth dret dera non includiment en tractaments automatitzats.